Wstęp
Jan Beszta-Borowski był postacią niezwykle ważną dla polskiej historii najnowszej, zwłaszcza w kontekście działań opozycyjnych w okresie PRL. Urodził się 14 grudnia 1936 roku w Borowskich Olkach, a zmarł 9 września 2021 roku. Jego życie to przykład zaangażowania w walkę o demokratyczne wartości oraz prawa rolników, co czyni go jednym z kluczowych działaczy w ruchu „Solidarność”. W artykule tym przybliżymy jego życiorys, działalność polityczną oraz odznaczenia, które otrzymał za swoje zasługi.
Początki życia i działalności opozycyjnej
Jan Beszta-Borowski swoje pierwsze kroki w działalności opozycyjnej stawiał już jako młody człowiek. Od 1951 roku był członkiem nielegalnej organizacji młodzieżowej „Białe Orły”, która sprzeciwiała się reżimowi komunistycznemu. Jego zaangażowanie w tę organizację nie pozostało bez konsekwencji – w grudniu 1953 roku został zatrzymany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i tymczasowo aresztowany. W lutym 1954 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Białymstoku skazał go na 2,5 roku pozbawienia wolności, jednak wyrok ten został złagodzony do jednego roku. Karę odbywał w ośrodku pracy więźniów przy Kopalni Węgla Kamiennego „Kleofas”.
Po zakończeniu odbywania kary Jan Beszta-Borowski ukończył Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Białymstoku i rozpoczął pracę w rolnictwie. Od 1958 roku prowadził własne gospodarstwo rolne w Uhowie. Jego kariera zawodowa była jednak naznaczona trudnościami, m.in. skazaniem wyrokiem Sądu Powiatowego w Łapach za niewywiązywanie się z obowiązkowych dostaw. Mimo to kontynuował swoją pracę jako instruktor mechanizacji rolnictwa oraz serwisant sprzętu RTV.
Działalność w „Solidarności”
W 1980 roku, podczas wydarzeń sierpniowych, Jan Beszta-Borowski aktywnie wspierał strajkujących w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, dostarczając im pomoc materialną. Jego zaangażowanie doprowadziło do współorganizacji pierwszego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego w Białymstoku oraz przystąpienia do NSZZ „Solidarność”. Wkrótce po tym stał się liderem ruchu rolniczego, obejmując przewodnictwo struktur NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” w województwie białostockim oraz dostępując do władz krajowych tego związku.
W okresie stanu wojennego Jan Beszta-Borowski dwukrotnie został internowany – pierwszy raz w grudniu 1981 roku, a następnie od września do listopada 1982 roku. Po interwencji Międzynarodowego Czerwonego Krzyża i ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony. Jego działalność podczas stanu wojennego obejmowała również organizację pomocy dla rodzin internowanych oraz udział w Ogólnopolskim Komitecie Oporu Rolników.
Reprezentacja polityczna i późniejsze lata
W 1989 roku Jan Beszta-Borowski uzyskał mandat posła na Sejm X kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W parlamencie należał do Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego „Solidarność”. Po zakończeniu kadencji nie ubiegał się o reelekcję, lecz pozostawał aktywny politycznie, uczestnicząc w różnych inicjatywach społecznych i politycznych.
W latach 90-tych próbował swoich sił w różnych ugrupowaniach politycznych, jednak jego kariera nie była już tak dynamiczna jak wcześniej. Bezskutecznie ubiegał się o mandat poselski z listy Koalicji dla Rzeczypospolitej w 1993 roku oraz startował z ramienia Ruchu Odbudowy Polski w wyborach parlamentarnych w 1997 roku. W międzyczasie pisał również książki, m.in. „Pół wieku zarazy 1944–2000. Moje zapiski faktów i refleksji”, gdzie podzielił się swoimi doświadczeniami z lat opozycji.
Odznaczenia i uznanie
Mimo licznych osiągnięć i zasług dla polskiej demokracji, Jan Beszta-Borowski był osobą skromną i niepragnącą wyróżnień. W 2001 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał mu Złoty Krzyż Zasługi za działalność na rzecz budowy demokratycznego państwa polskiego, jednak Beszta-Borowski odmówił jego przyjęcia. Podobnie było z Krzyżem Wolności i Solidarności w 2011 roku oraz Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski nadanym przez prezydenta Andrzeja Dudę w 2015 roku.
Jego decyzje o odmowie odznaczeń były wyrazem protestu przeciwko obecnym realiom politycznym oraz obaw o przyszłość Polski. Jan Beszta-Borowski stał się symbolem walki o wartości demokratyczne i prawdziwe społeczeństwo obywatelskie.
Zakończenie
Jan Beszta-Borowski pozostaje postacią istotną dla polskiej historii XX wieku. Jego zaangażowanie w walkę o wolność i prawa rolników oraz działalność na rzecz „Solidarności” sprawiają, że jego życie jest przykładem odwagi i determinacji wobec reżimu komunistycznego. Mimo trudnych doświadczeń związanych z represjami oraz stanu wojennego, pozostawał wierny swoim ideałom do końca życia. Jego wkład w budowę demokratycznej Polski jest niezatarte, a pamięć o nim będzie trwać długo po jego śmierci.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).